Amdanom Ni

Protest Against Wylfa Anglesey

Sefydlwyd PAWB (Pobl Atal Wylfa-B) yn 1988 i wrthwynebu adeiladau ail atomfa (Wylfa-B) yn Ynys Môn.

Codwyd atomfa wreiddiol yn y Wylfa yn y 1960au yn cynhyrchu tunelli o lygredd ymbelydrol peryglus. Dros y blynyddoedd bu nifer o ddamweiniau yn yr atomfa (er engraifft – cafodd yr atomfa ddirwy am fethiannau dioglewch wedi damwain yn 1993). Roedd problemau technegol mawr gyda hen atomfa’r Wylfa, a bu rhaid cau’r ddau adweithydd am byth yn 2015.
Ni welwyd fawr o hwb i economi gwan yr Ynys. Mae gan Ynys Môn y lefel isaf o GVA (gross added value) y person yng gwledydd Prydain.

Yn y 1980au roedd bwriad gan Lywodraeth Llundain codi ail genhedlaeth o atomfeydd a ffurfiwyd PAWB i atal ail atomfa yn y Wylfa (y Wylfa-B). Trefnwyd protestiadau, gigs, cyfarfodydd cyhoeddus gan ddenu gefnogaeth eang iawn. Daeth cynlluniau Llundain am fwy o ynni niwclear i ben yn dilyn trychineb erchyll yn atomfa Chernobyl yn Wcraen.

Ar ddechrau’r ganrif hon cyhoeddodd Llywodraeth Tony Blair gynigion i godi cenhedlaeth newydd o atomfeydd ar draws gwledydd Prydain, yn cynnwys atomfa newydd yn y Wylfa.

Ail gododd grŵp PAWB ac unwaith eto trefnwyd cyfarfodydd, gohebu, picedi, protestiadau ac mae siaradwyr ar ran PAWB wedi dod yn gyfarwydd yn y wasg a chyfryngau ar draws Gymru.

Yn 2009 ffurfiwyd Consortiwm Horizon Nuclear, yn cynnwys E.ON a RWE n.Power, i godi gorsaf bŵer niwclear yn Wylfa B.
Daeth dros 300 o bobl i rali PAWB yn Llangefni yn Ionawr, 2012 i gefnogi teulu Jones, Fferm Caerdegog a wrthododd werthu eu tir i gwmni Horizon.

Yn 2010 trefnodd PAWB arolwg barn proffesiynol yn datgelu y byddai’n well gan y rhan fwyaf o ymatebwyr o Ynys Môn a Gwynedd swyddi mewn ynni adnewyddadwy.

Yn 2011 bu trychineb niwclear ofnadwy yn Japan yng ngorsaf Fukushima Daiichi, yn sgil daeargryn a tsunami. Mae aelodau PAWB wedi ymweld â Fukushima ac wedi magu cysylltiadau agos gyda mudiadau gwrth niwclear yn Japan.

Mae ffoaduriaid o Fukushima wedi erfyn ar bobol Ynys Môn i beidio â chymryd y risg o gael atomfa newydd.

Ers Fukushima mae’r diwydiant niwclear ar draws y byd wedi bod mewn trafferthion ariannol difrifol, yn methu denu buddsoddiadau.

Yn 2012 cyhoeddodd PAWB ‘Maniffesto Môn’, glasbrint ar gyfer cyflogaeth amgen yn seiliedig ar ynni gwyrdd ar yr ynys.
Yn 2012 tynnodd E.ON ac RWE n.Power allan o broject Wylfa gan fethu dod o hyd i fuddsoddwyr. Gwerthwyd Horizon Nuclear i Hitachi am £696 miliwn.

Yn 2015 daeth Naoto Kan, cyn-Brif Weinidog Japan adeg trychineb Fukushima, i annerch cyfarfodydd gwrth-niwclear yng Nghaerdydd, Wylfa a Llanfairpwll yn erfyn i atal Wylfa-B
Wedi i PAWB ddatgan am hir amser nad oedd arian i dalu am atomfa newydd yn Ionawr 2019 cyhoeddodd Hitachi nad oeddent yn gallu dod o hyd i fuddsoddwyr a bu rhaid iddynt dynnu allan o brosiect y Wylfa.

Mae dal bygythiad bydd Llywodraeth Llundain yn bwrw ymlaen gydag ail atomfa yn y Wylfa, a bydd PAWB yn dal ati i’w gwrthwynebu.

Mae PAWB yn croesawu cymorth o bedwar ban byd. Ymunwch â’n grŵp Facebook neu cysylltwch drwy Ebost. Fel grŵp gwirfoddol, rydan ni’n hynod o ddiolchgar am gyfraniadau ariannol.

“Da chi, dysgwch gan Fukushima. Dysgwch o’n camgymeriad ni. Dydych chi ddim am orfod ymddiheuro i’ch plant eich hunain, i’ch wyrion, am ddewis yn anghywir cyn eu geni nhw hyd yn oed.  Credaf na ddylai neb yn y byd hwn ddioddef yr hyn mae Fukushima’n ei ddioddef yn awr.  Gobeithiaf o ddyfnder calon y bydd fy llais yn eich helpu chi i benderfynu’n ddoeth.”

Ms Aoki, a alltudiwyd o Fukushima, yn erfyn ar bobl Cymru, 2015