Horizon-Nuclear-Failure

Horizon yn crafu’r gwaelod

Unwaith eto mae Llywodraeth Llundain wedi gohirio penderfyniad ar Orchymyn Cydsyniad Datblygu ar gyfer atomfa yn y Wylfa tan ddiwedd Ebrill 2021. Dyma’r pedwerydd tro i hyn ddigwydd, a’r ail dro yn olynol i Duncan Hawthorne, prif weithredwr Horizon, wneud cais am ohiriad. Llanast llwyr fu’r ymgais i adeiladu Wylfa B o’r cychwyn cyntaf. Bellach mae’n hen bryd rhoi’r gorau i’r freuddwyd ffôl sydd wedi parlysu datblygiad Ynys Môn ers 2006. A ninnau’n nesáu at 10 mlynedd ers trychineb Fukushima, y diweddaraf i gael eu crybwyll fel ‘achubwyr’ y prosiect i gynhyrchu gwenwyn ymbelydrol fyddai’n bygwth iechyd pawb ar yr ynys a thu hwnt yw tri chwmni o’r Unol Daleithiau. Dyma nhw: Bechtel Corporation, Westinghouse a Southern Company.

Dyma rai o gamweddau’r tri:
Bechtel – yn ddiweddar cawsant ddirwy o bron $58miliwn am dwyll ariannol efo cwmni arall dros gyfnod o 10 mlynedd yn Hanford Nuclear Reservation, y safle mwyaf llygredig efo deunydd ymbelydrol yn yr Unol Daleithiau. ‘Roedd hyn yn dilyn dirwy o $125miliwn am waith o safon isel ar yr un safle yn 2016. Gellid ychwanegu llawer iawn rhagor am Bechtel.
Westinghhouse a Southern Company – Aeth Westinghouse yn fethdalwr tra’n ceisio adeiladu Atomfa Vogtle yn nhalaith Georgia. Mae’r ddau adweithydd AP1000 a fwriedir ar gyfer Wylfa bum mlynedd ar ei hôl hi, wedi dyblu yn eu cost i $25biliwn, a ‘does dim sicrwydd y bydd yr atomfa yn cael ei chwblhau. Prosiect arall ganddynt oedd atomfa V C Summer yn Ne Carolina. Cafodd ei gadael heb ei chwblhau yn 2017, a mae’r trethdalwyr yn dal i dalu amdani.

Pam nad ydi’r wybodaeth hon yn cael ei chyflwyno i’r cyhoedd? Ydi swyddogion, gweision sifil, cynghorwyr a gwleidyddion yn gwybod am hanes y cwmnïau hyn? Oes ots ganddyn nhw? Yn achos Virginia Crosbie, AS Ynys Môn, mae hi’n brysur yn croesawu’r cyhoeddiad o Lundain, ond dim gair ganddi am y tri chwmni. Heb i Lywodraeth Llundain warantu eu helw, fyddai gan y triawd yma ddim diddordeb yn Wylfa B. Nid llesiant pobl Môn sy’n cyfri iddyn nhw. Crafu’r gwaelod mae Horizon os ydyn nhw mewn gwirionedd am geisio hudo y tri methiant yma i Ynys Môn.

Erthygl trosolwg o’r Unol Daleithiau. https://beyondnuclearinternational.org/2020/12/13/dear-people-of-anglesey/

Bechtel. https://www.washingtonpost.com/business/hanford-contractors-agree-to-pay-58-million-fine-for-fraud/2020/09/23/7d963a32-fdb3-11ea-b0e4-350e4e60cc91_story.html

Westinghouse a Southern Electric https://www.chooseenergy.com/news/article/failed-v-c-summer-nuclear-project-timeline/