Pobl atal Wylfa B Llydaw 2019

Yn dathlu buddugolaeth Plougoñ

Ymunodd PAWB mewn dathliadau yn Llydaw i gofio’r buddugolaeth yn erbyn Atomfa Plougoñ 40 blynedd yn ôl.

Croesawyd ymgyrchwyr o Japan, yr Almaen ac Linda Rogers o Pobl Atal Wylfa B gan ein cyfillion o fudiad Réseau Sortir du Nucléaire .

TRUGAREZ VRAS (Diolch yn fawr). Mewn undod mae nerth.

Yn y 1970au daeth Plougoñ yn enwog am brotestiadau enfawr yn erbyn y bwridad i godi aromfa niwclear.

Yn y 1970au cynnar penderfynodd cwmni ynni cenedlaethol Ffrainc – EDF, adeiladau atomfa yn Plougoñ. Llwyddodd bobl yr ardal blocio’r holl ffordd o amgylch safle yn 1976, gyda phrotestiadau eto yn 1978 a 1979.

Yn ôl cyfraith Ffrainc roedd rhaid i ddogfennau cynlluniau adeiladu ar gyfer yr atomfa cael eu harddangos i’r cyhoedd yn y Ti-kêr (neuadd y dref) lleol. Ond fe wrthododd y cyngor dangos y dogfennau ac yn y diwedd llosgwyd y dogfennau gan y cynghorwyr o flaen dorf yn sgwâr y bentref.

Ceisiodd lywodraeth Ffrainc gosod dogfennau newydd mewn carafan tu allan i neuadd y dref ond ddaeth y carafann yn ganolbwynt protestiadau enfawr. Am 45 diwrnod ceisiodd unedau heddlu terfysg y CRS, heddlu milwrol a milwyr paratrwp gwarchod y carafannau yn erbyn ymosodiadau miloedd o brotestwyr.

Yn 1981 etholwyd François Mitterrand yn llywydd Ffrainc a chyhoeddodd ei fod yn stopio prosiect yr atomfa newydd.

Mae ffilm ddogfen Plogoff, des pierres contre des fusils (Plougoñ, cerrig yn erbyn gynnau) am hanes y brwydro yn erbyn lluoedd Ffrangeg wedi’i gwneud gan Nicole a Félix Le Garrec.