Ynni Cymunedol – Ynys Môn ar ei hôl hi

Mae prosiectau Ynni Adnewyddol Cymunedol wedi ffynnu ar draws Cymru dros y blynyddoedd diwethaf. Mae pobol leol wedi dod at ei gilydd i godi arian a rhoi eu hamser sbâr i greu prosiectau bychain i greu ynni anewyddol. 

Llwyddodd “Ynni Ogwen”, Bethesda, Gwynedd codi hanner miliwn o bunnoedd yn lleol mewn amser byr iawn. Ers 2017 maen nhw’n cynhyrchu trydan o ynni dwr yr afon Ogwen yn cyflenwi trydan rhad i dai agos ac yn trosglwyddo unrhyw elw i gronfa gymunedol i ariannu prosiectau cymunedol ac amgylcheddol eraill yn Nyffryn Ogwen.

Mae gwefan Ynni Cymunedol Cymru yn rhestri dwsinau o brosectau eraill sydd ar y gweill ar draws y wlad:

Mae’n bosib i gymunedau yng Nghymru ddod yn gryfach, yn fwy gwydn a hunan-ddibynnol wrth gynhyrchu ynni eu hunain, ei ddefnyddio’n effeithlon a defnyddio’r elw i adfywio’r gymuned. Fe fyddai’r cynlluniau ynni cymunedol hefyd yn cyfrannu at dargedau ynni adnewyddol a newid hinsawdd.

Yn anffodus mae Ynys Môn yn ymddangos ar ei hôl hi efo prosiectau o’r fath. Mae’n ymddangos bod obsesiwn di-fudd gwleidyddion a’r cyngor lleol i ddenu corfforaethau mawrion i gamblo ar godi atomfa ddrudfawr yn y Wylfa, a’r controfersi ddaeth yn ei sgil wedi denu sylw oddi ar y posibiliadau o brosiectau er budd cymunedau lleol.

Ym mis Ebrill trefnodd PAWB seminar ym Mhorthaethwy i drafod datblygu ardal ynni adnewyddadwy ym Môn a Gwynedd fel rhan o drawsnewidiad economaidd.

Gwefan Prosiect Ynni Ogwen Bethesda

Gwefan Ynni Cymunedol Cymru

Adroddiad Sefydliad Materion Cymreig am Ynni Adnewyddol Cymru